HEEMSCHUT SI
Bedreiging rijksmonument
WERKGROEP MONUMENTALE KUNST
Herbestemming glaskunstwerk
actief
UTRECHT
Maarsbergen - Heemschut Utrecht heeft de
gemeente Utrechtse Heuvelrug dringend ver
zocht handhavend op te treden tegen de ver
waarlozing van de voormalige boerderij annex
horecagelegenheid de Grote Bloemheuvel,
gelegen aan de Woudenbergseweg 3 in Maars
bergen. De 18de-eeuwse boerderij maakte oor
spronkelijk deel uit van het Landgoed Maars
bergen. Vanwege de ligging, aan de doorgaande
weg van Leersum naar Woudenberg-Amers-
foort, ontwikkelde de Grote Bloemheuvel zich
tot café-herberg en later ook nog tot varkens-
waag. Met de komst van het station in Maars
bergen in 1845 kreeg het tevens de functie van
stationskoffiehuis. In 1889 is het verbouwd in
opdracht van jhr. Mr. K.A.G. de Beaufort, de
bewoner van kasteel Maarsbergen. Daarbij is
de linker zijbeuk van het voorhuis uitgebouwd
met een fors bouwdeel van twee lagen en kap.
Het architectonisch accent ligt op de zijgevel
met elementen als geblokte hoeklisenen, deco
raties boven vensters en deuren en een ruitmo-
tief in de top. Tevens werd op de verdieping een
grote natuurstenen plaat aangebracht met het
wapen van Maarsbergen. Rondom de boerderij
is een ruim erf, omzoomd met hoog opgaand
geboomte. Sinds 1940 maakt het door de
aanleg van de rijksweg Utrecht-Arnhem geen
deel meer uit van het landgoed Maarsbergen.
Het pand werd in 2002 aangewezen als rijks
monument. Het stalgedeelte van de boerderij
verkeerde toen al in slechte staat. Overleg tus
sen gemeente en eigenaar over herstel van het
pand heeft indertijd niets opgeleverd en vijf jaar
later was het gehele stalgedeelte ingestort en
het verval zette verder door. Slechts de muren
en een deel van het dak van het voorhuis res
ten. Op last van de gemeente zijn nu de ramen
met platen dicht gezet en is er een zeil gelegd
over een gedeelte van het dak. Jammer genoeg
ziet het er echter naar uit dat de eigenaar niet
van zins is om verdere maatregelen te nemen
voor instandhouding. Heemschut blijft aandrin
gen bij de gemeente Utrechtse Heuvelrug om
het rijksmonument te behouden.
Martha de Wit
Amsterdam - De Werkgroep Monumentale
Kunst van Heemschut heeft zich met succes
ingezet voor de redding en herbestemming van
een glas appliquéraam van kunstenaar Hendrik
Brouwer (1922-1978). Het betreffende raam
uit 1959-1960 is bij de sloop van de Troelstra-
school in de wijk Geuzenveld gered. Vervolgens
is het raam onderzocht door glasdeskundige
Lisya Bicaci van de TU Delft. Het raam heeft
een prominente rol gekregen in haar onder
zoek naar het behoud van appliquéramen uit
de wederopbouwperiode, die na enkele decen
nia vaak in matige conditie zijn. Dit heeft te
maken met de lijmsoorten die in de jaren vijftig
en zestig zijn gebruikt. Het raam behoort tot
de vroegste nog bestaande appliquéramen en
vertegenwoordigt een grote kunsthistorische
waarde. Op basis van de bevindingen van Lisya
is een restauratieplan opgesteld en vervolgens
een nieuw onderkomen voor het raam gevon
den in de Louis Bouwmeesterschool in de wijk
Slotervaart. In deze recent verbouwde school
uit de jaren vijftig heeft het gerestaureerde
kunstwerk een mooie plek gekregen in een
nieuw trappenhuis.
Norman Vervat
16 februari 2019