Nieuwe generatie Maastricht, Kleine Gracht 3. Vlotmerk op een balk in de kap. Dankzij voortvarend optreden van de amb tenaar monumentenzorg van de gemeente Nuth kwam het object op de valreep als beeldbepalend terecht in het bestem mingsplan buitengebied. Daarna kon met een zorgvuldige begeleiding van de nieuwe eigenaar een goede restauratie doorgevoerd worden. De status was inmiddels opgevoerd naar gemeentelijk monument en uit een pro vinciale herbestemmingspot werd gezorgd voor extra middelen. Hieruit blijkt maar weer dat alleen een kleinschalige aanpak van res tauratie en herbestemming echt werkt. Wie kwaad wil kan nog steeds redelijk onge moeid zijn gang gaan en helaas gebeurt dat maar al te vaak en gaat nog heel wat ongezien verloren. Aan de andere kant is bij historische en heemkundige kringen een groeiend besef dat niet alleen papie ren archieven van belang zijn om de eigen gemeenschap beter te leren kennen, maar dat gebouwen evengoed archiefstukken zijn. Driedimensionaal, maar minstens zo kwetsbaar. Elke ongeziene ingreep staat gelijk aan een uitgescheurde pagina, een losgesneden illustratie, die het lezen van het pand niet makkelijker maakt. Ook met de beste bedoelingen worden vernielingen aangericht, bij gebrek aan kennis en inzicht. Aan vakkracht en beschikbaarheid van materialen ligt dat niet meer, die zijn weer ruim voorhanden. Maar een eigenaar moet wel op de hoogte zijn van het bestaan daar van en hoe hij er gebruik van kan maken. Uiteindelijk kan dat ook leiden tot een nieuwe generatie vakwerkpanden, met een hedendaagse vormgeving en modern com fort. Bouwen in vakwerk is bij uitstek ecolo gisch en duurzaam. En waarom zouden we niet in de leer gaan bij onze voorouders? Wat is er nu mooier en effici├źnter dan een kelder als alternatief voor de milieubelas tende koelkast? Zeker als een rekensom metje leert dat de leem die vrijkomt bij het uitschachten van de kelder, gemengd met 80% stro, precies genoeg is om de wanden van een gemiddeld huis mee te dichten?! Tussen het oudste onderzochte pand uit 1406 in Maastricht en het jongste, een schuur in Ingber uit ca 1910, zitten vijf eeuwen. De zesde eeuw is de eeuw van de herwaardering en de restauratie en nieuw bouw. In de tussentijd wordt er nog steeds gerestaureerd of worden eerdere restau raties opnieuw uitgevoerd. Daar past een stevig pleidooi bij voor meer aandacht voor details, voor interieurs, voor kleurgebruik. Een oud gebouw is als een mens, verweerd, hier en daar wat sleets en krom. Dat moet gerespecteerd worden. Dat betekent niet, wat veel eigenaren als bezwaar opvoeren, dat er museaal gewoond en geleefd moet worden, maar wel dat een monument door gegeven wordt aan een volgende generatie die er ook het verhaal van het pand in moet kunnen vinden. Coen Eggen is monumentenzorgeren bouw- historicus en auteur van het boek '600 jaar bouwen met hout en leem in Zuid-Limburg en omstreken'. Uitgeverij Vantilt, 2016. Nieuwbouwwoning in Margraten, uit 2014/15. De materialen komen allemaal uit de streek. maart 2016 HEEMSCHUT 9

Periodieken van Erfgoed Vereniging Heemschut

Heemschut - Tijdschrift 1924-2022 | 2016 | | pagina 9