radiaal stratenplan en een synagoge in ver val. Voor Nieuweschans was de toekomst dan nog iets interessanter, omdat het dorp als grensplaats (aan de Groene Kustweg) aanzienlijk meer te betekenen had, dan Bourtange. Halverwege de zestiger jaren besloot echter het gemeentebestuur van Vlagtwedde Bour tange van de fundamenten af te restaureren tot de trotse forteresse die het in 1740 was: een gebastioneerde vijfhoek met een natte horizon. In Nieuweschans zou dat niet gekund heb ben, ook al zou men dat hebben gewild. De structuur van het dorp enerzijds heeft dat onmogelijk gemaakt, de functie als grenso vergang van betekenis strookte niet of nau welijks met een totale restauratie. Nieuweschans heeft zich willen toeleggen op behoud van het dorpsgezicht en dus op de restauratie van oude panden en conserve ring van de dorpskern. Dat men daarin voor treffelijk is geslaagd bewees het feit, dat het dorp in het Monumentenjaar 1975 werd aangewezen tot „Lichtend Voorbeeld". Hetzgn. zandpad" inde Voorstraat, met rechts de voormalige Hoofdwacht, date rend uit de beginperiode van de vesting. De penning geslagen t.g.v. het 350-jarig bestaan van Nieuweschans. Foto's: Engel Lameijer-Winschoter crt/Noord-Ooster. Geen koopbeding „Het feit, dat Nieuweschans „Lichtend Voorbeeld" werd, is voor ons een enorme stimulans geweest" zo zegt burgemeester Koek daar nu van. „Want restauratie van de vele monumenten en de beeldondersteu nende panden is voor een gemeente als Nieuweschans met rond 1800 inwoners fi nancieel bijna een onhaalbare kaar. Geluk kig functioneert hier sinds 1974 de „Stich ting Vrienden van de Nieuwe Schans". De eerste beide panden, die in het dorp gerestaureerd werden, zijn' door de ge meente in 1972 verkocht voor respectieve lijk zestig- en zeventigduizend gulden. Voor de restauratie van de beide panden verkreeg de gemeente veel subsidies. De verkoop van de panden leverde het werkka pitaal op, waarmee volgende panden kon den worden aangekocht. Op dit moment zijn 24 panden gerestaureerd en twee nog in restauratie." „Voor een deel worden die gerestaureerde huizen bewoond door Schanskers, maar voor een deel ook zijn ze aangekocht door mensen uit de omgeving.. En ik vind het beroerd nu te moeten constateren, dat een aantal eigen mensen hier de boot heeft ge mist. Zelf hebben mijn vrouw en ik de riante ambtswoning verlaten en een gerestaureerd pand gekocht. Als je zoiets uitdraagt en er zelf ook echt in gelooft, dan moetje zelf ook een daad stellen. Dat hebben we gedaan en we hebben er, zeker achteraf, geen spijt van. Maar de prijsontwikkeling is inmiddels zo, dat je je afvraagt, of er ooit nog een Schansker aan de koop van een gerestau reerd pand toekomt. En in eerste instantie is Nieuweschans toch wel bestemd voor de eigen mensen. Aan koopbeding hebben we indertijd nooit gedaan. We waren al lang 97

Periodieken van Erfgoed Vereniging Heemschut

Heemschut - Tijdschrift 1924-2023 | 1978 | | pagina 28