lijk toebehoorde aan de Algemene Le vensverzekeringmaatschappij, in de win ter van 1963 had verwoest. Voor de her bouw werd een diepe kelder aangelegd waartoe veel grondwater moest worden weggepompt. Als gevolg hiervan bleek het koor van de Nieuwe Kerk een centi meter te zakken. Naderhand, toen de grondwaterstand hersteld was rees het koor0.6 cm. De bouwers van de Nieuwe Kerk - en men neemt aan dat omstreeks 1380 met het hoge koor werd begonnen hebben voor een flinke fundering gezorgd, die- eigenlijk meer het karakter heeft van een grondverbetering daar in de boomgaard van de bankier Willem Eggert, die zijn bezit aan de kerk had geschonken. De- grondverbetering bestond uit het dicht naast elkaar heien van elzen slieten, die- tot ongeveer zeven meter diepte reikten tot daar waar een dunne zandplaat in de- bodem is. Zo ontstond een hechte strook van twee en een halve meter breedte. Ei ken palen tussen het 'elzenbos' droegen de muren van de kerk. Bij de bouw van het transept werd een diepere fundering aangebracht: de heipalen die toen in de grond werden geslagen reikten tot de tweede zandlaag, op ongeveer dertien meter diepte. Edoch, de fundering heeft niet kunnen voorkomen dat zo'n vijf eeuwen later de vieringpijlers bedenkelijke afwijkingen vertoonden. Kon men bij de Oude Kerk eenvoudig beginnen in de zuid-oosthoek bij de Buitenlandvaarderskapel en al res taurerend geleidelijk aan een soort rondgang maken, de Nieuwe Kerk vroeg een snel en grondig herstel in het hart van de kruisbasiliek. In mei 1957 werd de kerk gesloten. Aan leiding tot dit besluit was een aanvraag van het De Ruytercomité om in de- Nieuwe Kerk de Vierdaagse zeeslag te mogen herdenken. Het al genoemde drietal deskundigen adviseerde op 15 mei afwijzend met het oog op de toestand van de kerk. Voor de kerkbestuurders restte toen geen andere conslusie dan de kerk met onmiddellijke ingang te sluiten. Op de rijksbegroting voor 1959 heeft mi nister Cals een bedrag van een half mil joen uitgetrokken voor de restauratie. Men schatte de duur van het volledige herstel van de Nieuwe Kerk toen op acht jaar. Maar deze grootste en kostbaarste i DE NIEUWE KERK (ZUIDERTRANSERT) BEGIN 198». ALLEEN WAT SCHUTTINGEN EN EEN PAAR STEIGERS HERINNEREN NOG AAN DE RESTAURATIE FOTO: G. J. SCHELLEVIS, AMERONGEN VELE LAATSTE HANDEN MOESTEN ER AAN TE RAS KOMEN OM DE RESTAURATIE VÓÓR 17 ARRIL (OFFICIËLE INGEBRUIKSTELLING) GEREED TE HEBBEN. FOTO: NATIONAAL FOTO PERSBUREAU, AMSTERDAM kerkrestauratie in den lande die in totaal vijftig miljoen zou vergen, zou langer duren. In 1967 konden krantenlezers ver nemen dat het werk in 1974 voltooid zou worden. Er werkte toen niet minder dan vijftig man aan de restauratie... die in werkelijkheid nog dertien jaar in beslag zou nemen. In 1959 begon men met de vervanging van de vicringpijler aan de zijde van de Mozes en Aaronstraat, de zuidwestelijke pijler derhalve. Er werd een vijftien me ter hoge ijzerconstructie in de kerk ge bouwd om het gewicht van de muren en daken op te vangen. Behalve de vie ringpijler moesten ook de aangrenzende pijler aan de kant van het schip èn die naast de vieringpijler in het transept worden vervangen. Toen de druk een-

Periodieken van Erfgoed Vereniging Heemschut

Heemschut - Tijdschrift 1924-2018 | 1980 | | pagina 15